Wat is de betekenis van deflatie?

Wanneer prijzen stijgen, spreken we van inflatie. Maar prijzen kunnen ook dalen. Als het algemene prijsniveau gedurende een langere periode afneemt, noemen we dat deflatie.

Op het eerste gezicht lijkt deflatie positief: producten en diensten worden goedkoper en uw geld krijgt meer koopkracht. Toch kan langdurige deflatie nadelige gevolgen hebben voor de economie. In dit artikel leggen we uit wat deflatie betekent, wat het verschil is met inflatie en welke gevolgen deflatie kan hebben.

Wat is deflatie?

De betekenis van deflatie is een algemene daling van de prijzen van goederen en diensten.

Stel dat een gemiddeld pakket producten vandaag € 100 kost en volgend jaar nog € 98. Dan is het prijsniveau met 2% gedaald.

Het is belangrijk dat het om een brede prijsdaling gaat. Als alleen de prijs van bijvoorbeeld televisies of energie daalt, spreken we niet meteen van deflatie. Deflatie ontstaat pas wanneer prijzen in de economie gemiddeld dalen.

Wat is inflatie?

Deflatie is het tegenovergestelde van inflatie. Maar wat is inflatie precies?

De betekenis van inflatie is dat het algemene prijsniveau stijgt. Daardoor kunt u met hetzelfde bedrag minder kopen dan voordien.

Een eenvoudig voorbeeld: kost een boodschappenmandje vandaag € 100 en stijgen de prijzen met 3%, dan kost datzelfde mandje volgend jaar gemiddeld € 103.

De inflatie betekenis draait dus vooral om koopkracht. Bij inflatie neemt de koopkracht van uw geld af. Bij deflatie neemt die in principe toe.

Inflatie versus deflatie

Het belangrijkste verschil is eenvoudig:

Zowel hoge inflatie als langdurige deflatie kan problemen veroorzaken. Voor een economie is een stabiele prijsontwikkeling daarom belangrijker dan prijzen die voortdurend sterk stijgen of dalen.

Hoe ontstaat deflatie?

Deflatie kan verschillende oorzaken hebben.

Een veelvoorkomende oorzaak is een dalende vraag. Wanneer consumenten minder uitgeven, moeten bedrijven soms hun prijzen verlagen om hun producten toch verkocht te krijgen.

Ook bedrijven kunnen minder investeren wanneer ze weinig vertrouwen hebben in de economie. Daardoor neemt de economische activiteit verder af.

Daarnaast kan deflatie ontstaan wanneer het aanbod sterker groeit dan de vraag. Als bedrijven meer goederen produceren dan consumenten willen kopen, kan dat leiden tot prijsdalingen.

Waarom kan deflatie een probleem zijn?

Goedkopere producten klinken aantrekkelijk. Toch kan langdurige deflatie een negatieve spiraal veroorzaken.

Wanneer consumenten verwachten dat prijzen verder zullen dalen, kunnen ze grote aankopen uitstellen. Waarom vandaag iets kopen als het binnen enkele maanden misschien goedkoper is?

Daardoor verkopen bedrijven minder. Zij kunnen vervolgens investeringen verminderen, kosten besparen of minder personeel nodig hebben. Dat kan opnieuw leiden tot lagere bestedingen.

Zo kunnen dalende prijzen zichzelf versterken. Dit wordt ook wel een deflatiespiraal genoemd.

Wat gebeurt er met schulden bij deflatie?

Deflatie kan vooral lastig zijn voor mensen, bedrijven en overheden met schulden.

Het bedrag van een lening blijft namelijk hetzelfde, terwijl prijzen en mogelijk ook inkomsten dalen. Daardoor wordt de schuld in verhouding tot de koopkracht en het inkomen zwaarder.

Een hypotheek van € 200.000 wordt bijvoorbeeld niet automatisch kleiner omdat er deflatie is. Als uw inkomen tegelijkertijd daalt, kan het juist moeilijker worden om die schuld af te lossen.

Is elke prijsdaling deflatie?

Nee. Een tijdelijke prijsdaling betekent niet automatisch dat er deflatie is.

De prijs van bepaalde producten kan dalen door technologische vooruitgang, lagere productiekosten of meer concurrentie. Ook energieprijzen kunnen tijdelijk sterk afnemen.

Van deflatie spreken we pas wanneer het algemene prijsniveau in de economie daalt.

Wat betekent deflatie voor uw vermogen?

Bij deflatie krijgt geld in principe meer koopkracht. Met € 10.000 kunt u bij dalende prijzen meer kopen dan voordien.

Toch is dat maar één kant van het verhaal. Langdurige deflatie kan samengaan met een zwakke economie, lagere bedrijfswinsten en druk op lonen en werkgelegenheid.

Voor beleggers kunnen zulke economische omstandigheden gevolgen hebben voor aandelen en obligaties. Hoe groot die gevolgen zijn, hangt af van onder andere de rente, economische groei en het beleid van centrale banken.

Daarom blijft spreiding belangrijk bij beleggen. Bij Axento vermogensbeheer wordt een portefeuille gespreid over verschillende beleggingen, zodat het resultaat niet afhankelijk is van één specifieke marktontwikkeling.

Conclusie

Deflatie betekent dat prijzen gemiddeld dalen. Daarmee is het het tegenovergestelde van inflatie.

Hoewel lagere prijzen op korte termijn aantrekkelijk kunnen zijn, kan langdurige deflatie ook nadelen hebben. Consumenten kunnen aankopen uitstellen, bedrijven kunnen minder investeren en schulden kunnen relatief zwaarder worden.

Voor uw vermogen is het daarom belangrijk om niet alleen naar het bedrag op uw rekening te kijken, maar ook naar de koopkracht ervan. Zowel inflatie als deflatie heeft daar invloed op.